Η ταπείνωση ἀποτελεί τό θεμέλιο ὅλων τῶν ἀρετών

 

1. Μᾶς ἀκούει ὁ Θεός;

 Στὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο  περιγραφεται  τὸ δράμα μιᾶς πονεμένης μάννας· τῆς Χαναναίας – γυναίκας δηλαδὴ ποὺ κατοικοῦσε σὲ γειτονικὴ εἰδωλολατρικὴ χώρα – ἡ ὁποία πλησίασε μὲ πόνο καὶ ἀγωνία τὸν Κύριο καὶ Τὸν παρακάλεσε νὰ θεραπεύσει τὴ δαιμονισμένη κόρη της. 

Τι σημαίνει και πως θα αποκτήσουμε την ταπείνωση;

 

Τι σημαίνει και πως θα αποκτήσουμε την ταπείνωση; Όταν ο άνθρωπος ικανοποιείται με ό,τι μπορεί να κατορθώσει με τη χάρη του Θεού, όταν σχετίζει, συνδέει τα πάντα με τη χάρη του Θεού, τότε βρίσκεται μέσα στο δρόμο της ταπείνωσης. Γιατί η ταπείνωση είναι ένα δώρο του Θεού και μία από τις μεθόδους με τις οποίες κερδίζεται είναι…

Πως θα αποκτήσουμε την ταπείνωση;

Η ταπείνωση, όπως κάθε αρετή, κερδίζεται με ορισμένους κόπους. Πριν από όλα όμως θα πρέπει να ξέρουμε τι σημαίνει ταπείνωση.

Ταπείνωση, η χαμηλή Πύλη της Σωτηρίας

Η Ταπείνωση είναι μία από τις σημαντικότερες Αρετές που μπορεί να αποκτήσει ένας άνθρωπος στη ζωή του, και συγχρόνως μία από τις πιο απαραίτητες και αναντικατάστατες, στην προσπάθεια που κάνει ο καθένας από εμάς για την Σωτηρία της ψυχής του. Ο Ίδιος ο Κύριος Εφάρμοσε και Δίδαξε την Ταπείνωση, τόσο με τον ταπεινό και σεμνό Βίο και Χαρακτήρα Του, όσο και με τις Τεράστιες Ταπεινώσεις που (αν και Θεός ένσαρκος), Υπέστη με την δική Του Θέληση για να Σώσει ολόκληρο το ανθρώπινο γένος (δηλαδή με τα Πάθη Του, την Σταύρωση, τον θάνατο και την Ταφή Του).

Πώς θα αποκτήσουμε την ταπείνωση

Η ταπείνωση, όπως κάθε αρετή, κερδίζεται με ορισμένους κόπους. Πριν από όλα όμως θα πρέπει να ξέρουμε τι σημαίνει ταπείνωση. 

Η ταπείνωση είναι, σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, ένα δώρο χωρίς όνομα, το οποίο βέβαια το γνωρίζει αυτός που το έχει. Είναι ένα δώρο του Θεού, το οποίο το καταλαβαίνεις κατά το μέτρο που το δέχεσαι. 

Τα πλεονεκτήματα της εν Χριστώ ταπεινώσεως.

Κάποιος ρωτούσε μια μέρα έναν άγιο άνδρα: «Πώς θα αγαπήσω πολύ τον Αγαθό Θεό;». Α! αποκρίθηκε ο άγιος, «ταπεινότης, ταπεινότης». Η υπερηφάνεια είναι αυτή που μας εμποδίζει να γίνουμε άγιοι. Η υπερηφάνεια είναι αλυσίδα, από όπου εξαρτώνται όλες οι κακίες.

Ταπείνωση: Το Κλειδί της πόρτας του Ουρανού

Λοιπόν, ἀδελφέ, ἂν ἀγαπᾷς τὴν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς, ἀγωνίζου νὰ εἰσέλθης σ᾿ αὐτὴν ἀπὸ τὴν πόρτα τῆς ταπεινώσεως (γιατὶ δὲν ὑπάρχει ἄλλη εἴσοδος σ᾿ αὐτὴν ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ταπείνωσι).

Γιὰ νὰ ἀποκτήσῃς ὅμως τὴν ταπείνωσι, πρέπει νὰ ἀγωνισθῇς καὶ νὰ κοπιάσης (καὶ ἰδιαιτέρως στὴν ἀρχή) στὸ νὰ ἀγκαλιάσης ὅλες τὶς θλίψεις καὶ ἐναντιότητες ὡς ἀγαπητές σου ἀδελφές, στὸ νὰ ἀποφεύγῃς κάθε δόξα καὶ τιμή, ἐπιθυμώντας νὰ καταφρονῆσαι ἀπὸ τὸν καθένα καὶ νὰ μὴν ὑπάρχη κανένας ποὺ νὰ σὲ ὑπερασπίζεται καὶ νὰ σὲ παρηγορῆ, παρὰ μόνον ὁ Θεός σου.

Σημάδια και γνωρίσματα εκείνου που έχει την αληθινή ταπείνωση

«…Σημάδια και γνωρίσματα εκείνου που έχει την αληθινή ταπείνωση είναι αυτά:

Το να θεωρεί τον εαυτό του ότι είναι αμαρτωλότερος απ’ όλους τους αμαρτωλούς και δεν έκανε κανένα καλό μπροστά στο Θεό.

Το να μέμφεται τον εαυτό του σε κάθε ευκαιρία και σε κάθε τόπο και σε κάθε πράξη…

Ταπείνωσις, Ακόμα και η ύπαρξη δεν είναι κατόρθωμα δικό μας Αγίου Δημητρίου τού Ροστώφ

Ικέτευε ακατάπαυστα τον Κύριο να σ' αξίωση ν' ανταποκριθείς στο θείο κάλεσμα Του: "Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι, καγώ αναπαύσω υμάς. Άρατε τον ζυγόν μου εφ' υμάς και μάθετε απ' εμού, ότι πράος ειμί και ταπεινός τη καρδία, και ευρήσετε ανάπαυσιν ταις ψυχαίς υμών" (Ματθ. 11. 28-29). Πουθενά δεν θα βρεις τόση ανάπαυση. Όση μέσα στην ταπείνωση. Πουθενά δεν θα βρεις τόση ταραχή, όση μέσα στην υπερηφάνεια. Ταπεινώσου μπροστά σε όλους και θα υψωθείς από τον Κύριο. Αλλά και όταν υψωθείς από Εκείνον μείνε πάλι ταπεινός, για να μη χάσης τη χάρη Του, "Ταπεινωθείτε ενώπιον του Κυρίου και υψώσει υμάς" (Ιάκωβος 4. 10).

Τι θα βοηθούσε, Γέροντα, πρακτικά να αποκτήσω ταπείνωση;

Τι θα βοηθούσε, Γέροντα, πρακτικά να αποκτήσω ταπείνωση;  

– Πώς αποκτά ταπείνωση κανείς; Όταν του λένε μια κουβέντα, εκείνος να λέει δυο; Να μη σηκώνει μύγα στο σπαθί του; Ευλογημένη, όταν σου δίνεται ευκαιρία για ταπείνωση, να δέχεσαι την ταπείνωση. Έτσι αποκτιέται η ταπείνωση.  Το φάρμακο το δικό σου είναι να κινείσαι απλά, ταπεινά, να δέχεσαι όπως η γη και την βροχή και το χαλάζι και τα σκουπίδια και τα φτυσίματα, εάν θέλεις να ελευθερωθείς από τα πάθη σου. Οι εξωτερικές ταπεινώσεις βοηθούν τον άνθρωπο να ελευθερωθεί πολύ γρήγορα από τον παλιό εαυτό του, όταν τις δέχεται.

Ταπείνωση: Το Κλειδί της πόρτας του Ουρανού

Λοιπόν, ἀδελφέ, ἂν ἀγαπᾷς τὴν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς, ἀγωνίζου νὰ εἰσέλθης σ᾿ αὐτὴν ἀπὸ τὴν πόρτα τῆς ταπεινώσεως (γιατὶ δὲν ὑπάρχει ἄλλη εἴσοδος σ᾿ αὐτὴν ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ταπείνωση).

Γιὰ νὰ ἀποκτήσῃς ὅμως τὴν ταπείνωση, πρέπει νὰ ἀγωνισθῇς καὶ νὰ κοπιάσης (καὶ ἰδιαιτέρως στὴν ἀρχή) στὸ νὰ ἀγκαλιάσης ὅλες τὶς θλίψεις καὶ ἐναντιότητες ὡς ἀγαπητές σου ἀδελφές, στὸ νὰ ἀποφεύγῃς κάθε δόξα καὶ τιμή, ἐπιθυμώντας νὰ καταφρονῆσαι ἀπὸ τὸν καθένα καὶ νὰ μὴν ὑπάρχη κανένας ποὺ νὰ σὲ ὑπερασπίζεται καὶ νὰ σὲ παρηγορῆ,
παρὰ μόνον ὁ Θεός σου.

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΡΕΤΗ

Συζητούσαμε κάποτε μία ομάδα προσκυνητών μ’ έναν σπουδαίο Γέροντα, εκφραστή μάλιστα του πνεύματος του αγίου μεγάλου Γέροντα Σωφρονίου του Έσσεξ, και μας έθεσε το ερώτημα περί του ποια είναι η μεγαλύτερη αρετή.

Οι έπαινοι, η υπερηφάνεια και η ταπείνωση.

- Φοβηθείτε τους επαίνους εκ μέρους των ανθρώπων, εξακολούθησε ο στάρετς απευθυνόμενος προς όλους, και προπάντων όταν σας επαινούν παρά την αξία σας. Σιωπήστε, μην απαντήσετε εκείνη τη στιγμή. Μόνο μέσα σας συναισθανθείτε ότι σας επαινούν περισσότερο απ’ ό,τι αξίζετε. Μα αν αρχίσετε να αντιλέγετε, τότε γεννιέται η υποκρισία. 

Περί ταπείνωσης

Η πύλη του ουρανού εστίν η ταπείνωσις»
(Αββάς Ιωάννης)

Αγωνίζου να υπομένης την προσβολήν και την εξουθένωσιν που σου κάνουν οι άνθρωποι, χωρίς να τα­ράζεσαι και να αγανακτής μέσα στην ψυχήν σου, για να αποκτήσης παρρησίαν εις τον Θεόν.

Κάθε σκληρός λόγος που υπομένει ο άνθρωπος, εν γνώσει του και με την θέλησίν του, χωρίς να έχη ο ίδιος καθόλου φταίξει σ' αυτόν που τον προσβάλλει και τον α­δικεί, είναι μεν για την ώρα εκείνη, ένα στεφάνι ακάνθινο που βάζει ο ίδιος στο κεφάλι του, γίνεται όμως ευτυ­χισμένος και μακάριος, διότι σε καιρό που δεν το γνωρί­ζει, θα στεφανωθή με στεφάνι άφθαρτο.

Χωρίς ταπείνωση δεν έρχεται η αγάπη.

Όσους μας κατηγορούν και μας βρίζουν, ή με κάποιον τρόπο μας φέρονται άδικα και άσχημα, καλούμαστε όχι μόνο να μην ανταποδίδουμε τις κατηγορίες και τις βρισιές, ή να τους συμπεριφερόμαστε με τον ίδιο άδικο και άσχημο τρόπο, αλλά να τους συγχωρούμε και να τους ευλογούμε.
-------------------------
Εάν ειρηνεύουμε με τους συνανθρώπους μας, τόσο πολεμούμε και αποδιώκουμε τους μισόκαλους δαίμονες· αντίθετα όσο μνησικακούμε εναντίον των αδελφών μας και τους πολεμούμε, τόσο "ειρηνεύουμε" με τους δαίμονες.

Ταπείνωση: Το Κλειδί της πόρτας του Ουρανού

Λοιπόν, ἀδελφέ, ἂν ἀγαπᾷς τὴν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς, ἀγωνίζου νὰ εἰσέλθης σ᾿ αὐτὴν ἀπὸ τὴν πόρτα τῆς ταπεινώσεως (γιατὶ δὲν ὑπάρχει ἄλλη εἴσοδος σ᾿ αὐτὴν ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ταπείνωση).

Γιὰ νὰ ἀποκτήσῃς ὅμως τὴν ταπείνωση, πρέπει νὰ ἀγωνισθῇς καὶ νὰ κοπιάσης (καὶ ἰδιαιτέρως στὴν ἀρχή) στὸ νὰ ἀγκαλιάσης ὅλες τὶς θλίψεις καὶ ἐναντιότητες ὡς ἀγαπητές σου ἀδελφές, στὸ νὰ ἀποφεύγῃς κάθε δόξα καὶ τιμή, ἐπιθυμώντας νὰ καταφρονῆσαι ἀπὸ τὸν καθένα καὶ νὰ μὴν ὑπάρχη κανένας ποὺ νὰ σὲ ὑπερασπίζεται καὶ νὰ σὲ παρηγορῆ, παρὰ μόνον ὁ Θεός σου.

Βεβαίωσε καὶ στήριξε τὸ λογισμὸ αὐτὸ στὴν καρδιά σου, ὅτι δηλαδὴ μόνον ὁ Θεός σου εἶναι τὸ καλό σου, τὸ μόνο σου καταφύγιο, καὶ ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα πράγματα εἶναι γιὰ σένα τέτοια ἀγκάθια, τὰ ὁποῖα, ἂν τὰ βάλῃς στὴν καρδιά σου, θὰ σὲ ζημιώσουν μὲ τὸν θάνατο.

Περί Ταπεινώσεως

Η ταπείνωση τους διαβόλους κάνει αγγέλους, ενώ η υπερηφάνεια τους αγγέλους κάνει διαβόλους. Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος μας αναφέρει ότι η ταπείνωση είναι μία μυστική δύναμη την οποία λαμβάνουν σε τέλειο βαθμό οι αληθινοί Άγιοι. Η ταπείνωση είναι μία σκάλα με εκατομμύρια σκαλοπάτια. Το πρώτο σκαλοπάτι πατά στη γη, και το τελευταίο, ακουμπά στον ουρανό. Το πρώτο είναι η στοιχειώδης ταπείνωση, και το τελευταίο είναι η «τελεία» ταπείνωση, που είχε η Παναγία.

Πῶς μπορῶ νά δῶ ἄν ἔχω ταπείνωση;

Ὅποιος ἔχει τήν ταπείνωση μιμεῖται τόν ἴδιο τόν Χριστό. Οὐδέποτε παρεκτρέπεται, οὔτε κατακρίνει, οὔτε ὑπερηφανεύεται. Τίς ἐξουσίες ποτέ δέν τίς ἐπιθυμεῖ. Ἀποφεύγει τίς τιμές τῶν ἀνθρώπων. Δέν φιλονικεῖ γιά κανένα πράγμα τοῦ κόσμου τούτου!

Δέν ἔχει παρρησία, ὅταν ὁμιλῆ, καί δέχεται πάντοτε τίς συμβουλές τῶν ἄλλων. Ἀποφεύγει τά ὡραῖα ἐνδύματα, καί ἡ ἐξωτερική του ἐμφάνιση εἶναι ἁπλή καί ταπεινή.

Αυτοεκτίμηση ή ταπείνωση; Πορεία από την τραγωδία στην κάθαρση, του πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία  που έγινε στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος της Ιεράς Μητροπόλεως Γλυφάδας στις 14-03-2010 Αναδημοσίευση από: http://www.floga.gr/50/10/2009-0/2010031410.asp

Να κάνω μια μικρή εισαγωγή -θα την έλεγα ιστορική, με δυο γραμμές μονάχα- η οποία μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε το νόημα, να κάνω μια αναγωγή γνωστή σε σας· έτσι να πάω λίγο στην κοινωνική σκέψη της Αρχαίας Ελλάδας, όπου, ξέρετε, κατά την Αριστοτέλεια ρήση ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό. Ένας βασικός ορισμός, που τουλάχιστον για τα μέτρα της φιλοσοφίας της Αρχαίας Ελλάδας είναι κάτι πολύ ουσιαστικό και προχωρημένο, αφού το ον το κοινωνικό αναιρεί τον εγωισμό και τον αποκλεισμό.

Ταπείνωση, αγάπη, χαρά π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

<--Back

Σκεπτόμουν ότι καλό θα ήταν να προσέξουμε μερικές χαρακτηριστικές αρετές. Δηλαδή σκεπτόμουν να έχουμε, π.χ., την αρετή της ταπεινώσεως. Να μας δώσει ο Θεός σαν ένα αγαθό την αρετή της ταπεινώσεως, να μας δώσει την αγάπη προς όλους, να μας δώσει τη χαρά. Έτσι σκεπτόμουν.

Νομίζω, είναι πολύ ωραίο. Ένας χριστιανός πάντοτε να είναι χαρούμενος, να είναι ταπεινός και να έχει αγάπη. Έχω την ταπεινή γνώμη ότι όταν υπάρχουν αυτά, ο διάβολος δεν μπορεί να πλησιάσει. Θα φέρει τους πειρασμούς του, αλλά δεν μπορεί να επηρεάσει την ψυχή. Να προσέξουμε κι αυτό το θέμα της χαράς. Δεν επιτρέπεται ο χριστιανός να είναι λυπημένος. Άλλο αν έχει λύπη μετανοίας· αλλά εκείνη ακριβώς είναι που φέρνει τη χαρά την αληθινή. Γι’ αυτό οι Πατέρες κάνουν λόγο για το χαροποιό πένθος, για τη χαρμολύπη.

Ο θησαυρός του ταπεινού, Αγίου Ισαάκ του Σύρου

Ταπείνωση

Όποιος εμποδίζει το στόμα του από την καταλαλιά, φυλάγει την καρδιά του από τα πάθη.

Όποιος μελετά συνεχώς τα θεία, βλέπει τον Κύριο και διώχνει τους δαίμονες μακριά του και ξεριζώνει από την ψυχή του το σπόρο της κακίας τους.

Όποιος φροντίζει συνεχώς για την ψυχή του, αισθάνεται ευφροσύνη στην καρδιά του από τις αποκαλύψεις του αγίου Πνεύματος· και όποιος συγκεντρώνει τη νοητική του όραση στην καρδιά του, βλέπει τη λάμψη του αγίου Πνεύματος.